son Retour Occitan Français Questionnaire


Le païsan e le diable

    Le païsan, sabètz, aul samena son blat a l'arrèira sason, e le diable veniá 'ta le temps veire quel païsan. E aul vódia pas que samenèsse quel blat, le diable, mas le païsan samenava son blat, la 'rèira sason e le diable li dissèt :
    _ « Vòle pas que le samenas, quel blat. »
Puei après, reflechissèt, quel diable, aul dissèt bei le païsan :
    _ « Samena ton blat, n'en prendrai la mitat ! E me, i prendrai ce qu'es dessós, e te, te prendràs ce qu'es dessobre ! »
E le païsan samena son blat. Passa l'ivèrn e le blat creissíssia bien e arriba le printemps, le biau temps, e le temps de la meisson. Le diable èia quí que peitava par veire...e...
Le païsan prenguèt ce qu'èia dessobre, quo vòu dire la palha e le gran. E se faguèt un bon granèir, aguèt bien de recòrda quela'nada.
Mas le diable 'massava mas ce que demorava dessòs : quo èia los restolhons. Quo fàsia pas grand chaus. Biau quauqu'espijas que demoravon par se e gis de gran, quand mèma... un pauc de gran...
    _ « Ò ! le diable dissèt, te m'as rolat, te ! Arà, la prochena recòrda, i prendrai mas ce qu'es dessobre ! E te, te gardaràs ce qu'es dessós ! »
Alòre, vos sabètz ben, las païsans, après 'veir levat le blat, meissonat le blat, ilhs bóton de rabas.
E le païsan samenèt sas rabas... Alòre le diable dissèt :
    _ « Me, i prendrai ce qu'es dessobre 'queste còp ! »
Arriba le moment, las rabas grossíssion bien... creissíssion bien... E i aguèt quauquas bonas plòias dins la 'rèira sason e las rabas èion gròssas.
Alòre, le diable arriba par la recòrda. Mas dessobre, quo-èia mas la chabolha, las fuilhas de las rabas e... dins la tarra, le dessós, quo-èia las gròssas rabas. E le païsan gardèt la pus gròssa part de  las rabas e le diable fuguèt enquèra un còp rolat.
Ò ! mas quel diable èia pas content !!! E aul embestiava 'ta le temps quel paure païsan, dins la moaison... Alòre, le païsan dissèt bei sa femna :
    _ « Te sabes pas, quand aul vendrá, le diable, te faràs chaufèr l'ola sobre le fuòc. Te botaràs la sopa e me i vendrai, i diacarai mon fuòc. I diacarai l'ola... Diaquer quo-es un diàc – un fouet en français. »
Le diable arriba :
    _ « Ce que te fàses donc ? »
E mon païsan diacava l'ola, diacava la marmita.
    _ « I jude mon fuòc par coeire ma sopa. Quo esconomisa le bòsc !
    _ A mas, ne'n vole un de quel diàc, 'ma quo ! »
Alòre le païsan fuguèt forçat de boailher un diac au diable. E comprenètz ben... quo-èia pas le diac, en diaquèr la marmita que fasia coeire... Le diable fuguèt enquèra rolat !
    E, quauques temps d'après... le païsan nèt a la fèire... Sabe pas qu'una fèire dins la region, aul chatèt de voeilhas, un géntie lòt de voeilhas, quatre o cin voeilha, l'èion bien gentas. E quo's trobava au costat d'un gorg. Un gorg, quo-es un fartùs emplit d'aiga. E le diable arriba.
    _ « Eule t'as pres quos moutons ? Eule t'as pres quelas voeilhas ?
    _ Sasai chatadas... S'ai sortidas dau gorg...
    _ Te l'as sortidas dau gorg ?
    _ Dins le fons, i'a plen de voeilhas, dins le gorg ! Dins l'aiga ! »
E le diable dissèt :
    _ « 'Ma t'as foait ?
    _ I me sei forra dins-t-un sac. Sei devalat dins le fons e sei tornat montèr bei de voeilha, dau gorg. »
E le diable dissèt :
    _ « E ben, bota me, bota me dins quel sac. Forra me dins quel sac ! I vole n'enquèrre de voeilhas ! me n'en vole de voeilhas ! »
E montèton mon diable e ilhs sarrèton bien. Botèton quauques calhauds de moai dins le fons dau sac e le diable devalèt dins le gorg e faguèt glo ! glo  ! glo ! E aul n'en periguèt.
E barri, barrat, mon conte es chabat !